غذاهای محلی استان چهار محال و بختیاری

14 آذر 1398
3389
17
1

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، بسیار متنوع و دارای ارزش غذایی بسیار بالایی می باشند. استان چهارمحال و بختیاری، اقلیم و طبیعت زیبا و منحصر بفردی دارد، طبیعت خاص این استان، انواع مواد  شامل میوه و غلات و دام و.... را در اختیار ساکنان قرار داده تا مردم این استان بتوانند با استفاده از این مواد غذایی غذاهای رنگین و لذیذ تهیه کنند.
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، بسیار متنوع اند. یکی از مهمترین غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، کباب بختیاری است که بین مردم سایر نقاط کشور و گردشگران هم بسیار معروف و محبوب است.

تفاوت‌های موجود در غذاهای هر منطقه تحت تأثیر عادات مردم و امکانات محیطی است. در بین بختیاری‌ها غذا آن‌چنان ارزشمند است که به آن سوگند هم یاد می‌کنند(ویکی پدیا)

معرفی غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری

در ادامه به معرفی تعداد ی از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری می پردازیم.

آش انار

یکی از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری که از زمانهای قدیم در برخی از مناطق استان از جمله دورک به واسطه بوستانهای انار موجود در منطقه ودر دسترس بودن این میوه و محصولات جانبی این میوه مانند انار خشک شده و رب انارتهیه می شده است آش انار است. آش انار به عنوان یکی از خاص ترین غذا های محلی استان چهارمحال و بختیاری مطرح است که مورد استفاده افراد محلی در روستای دورک قرار می گرفته است. این غذا دارای مزه ملس متمایل به ترش ودارای خواص فراوان است.

پخت این آش ریشه در آیین و سنن قدیمی این منطقه دارد و در شب یلدا و فصل برداشت انار و برای مادران باردار پخته می شود.

این آش به دلیل ترکیبات استفاده شده در آن یکی از بهترین غذا ها برای خون سازی و پاک کردن کبد است و رنگ رخسار را روشن و گلگون می کند. همچنین از فشار خون و غلظت خون جلوگیری می کند.

مواد اولیه

برنج نیم دانه محلی 1 پیمانه
دانه انار چرخ شده 1 پیمانه
پیاز سرخ شده 3 عدد متوسط
سبزی معطر شامل تره کوهی ،گشنیز،جعفری، ترخون، نعناء 1 کیلو
پر زردآلو وگردو از هر کدام 1 پیمانه
لپه پخته شده نیم کیلو
نمک، فلفل، زرد چوبه و گلپر به مقدار لازم
آب انار 1 لیتر
رب انار 1 پیمانه

ابتدا سبزی و برنج را با هم داخل آب جوش ریخته تا پخته شود سپس انار و پر زردآلو و گردو خرد شده را اضافه کرده و لپه پخته شده را اضافه کرده و خوب هم می زنیم تا مواد با هم مخلوط شود وقتی کمی محتویات پخت، پیاز سرخ شده، ادویه، فلفل و گلپر را اضافه کرده و صبر می کنیم تا آب نداشته باشد. در پایان آب انار و رب را با هم مخلوط کرده و به آش اضافه می کنیم و مرتبا هم میزنیم تا آش انارقوام یابد .

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری-آش انار

آوریز

گوشت را به قطعه های ریز خرد کرده و با مقداری پیاز خرد شده تفت می دهیم و کمی زرد چوبه به آن اضافه کرده و مقدار کمی آب به آن اضافه کرده و روی  حرارت خیلی کم گذاشته و درب ظرف را محکم کرده تا بخار آن به غذا برگردد(دلیل نام گذاری این غذا این است که آب داخل غذا تبخیر شده و چون درب ظرف بسته است دوباره به داخل غذا بر می گردد) بعد از آن که گوشت خوب پخته شد آب ناردونی(دانه های انار خشک شده)که قبلا خیس خورده را به غذا اضافه کرده و دوباره با حرارت ملایم می پزیم تا جا بیفتد و مقداری از دانه های ناردون به غذا اضافه می کنیم این غذا هم با برنج یا به تنهایی با نان قابل استفاده است.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری-آوریز

او ترشی 

 او ترشی یکی از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری که  بیشتر در فصول گرم سال در میان عشایر بختیاری پخته می شود و از جمله غذاهایی است که به سرعت و سادگی تهیه می شود. و دارای مزه ملس مایل به ترش است.

برای تهیه این غذا ابتدا مغز گردو ، مغز بادام، پر زرد آلو را از قبل به صورت جدا گانه گذاشته تا خیس بخورد سپس ناردون(انار خشک شده) را شسته و مقداری آب به آن اضافه کرده و به مدت 1 ساعت میگذاریم خیس بخورد. سپس آن را روی حرارت گذاشته و به مدت 20 دقیقه می جوشانیم . آرد سبوس دار را تفت داده تا کمی رنگ آن تغییر کند و آب ناردون را که از صافی رد شده به این آرد اضافه می کنیم و به آرامی حرارت می دهیم. پس از آن گردوی خرد شده و بادام پوست کنده و خرما و پر زرد آلو را به آن اضافه نموده و دوباره به مدت 20 دقیقه حرارت داده و در همین حین پیاز خرد شده را با کمی روغن زرد چوبه و نعنا تفت داده و به غذا اضافه کرده  تا غذا قوام یابد. در صورت ترشی زیاد می توان مقداری شیره انگور به غذا اضافه کرد. این غذا به لحاظ طعم و مزه از طرفداران زیادی در قوم بختیاری برخورداراست و همچنین در مواردی که در حال کوچ و یا در دسترس نبودن امکانات مورد استفاده قرار می گیرد .

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- اوترشی

کاچی شیر

غذا های محلی استان چهار محال و بختیاری با توجه به محصولات تولیدی دامی و مقتضیات زندگی آنها تهیه و مورد استفاده قرار می گیرد از جمله این غذا ها می توان به کاچی شیر اشاره کرد که با آرد و شیر محلی تهیه می شود و خیلی سریع آماده می شود. از این غذا برای رفع گلو درد وسرما خوردگی  وهمچنین به عنوان غذا مورد استفاده قرار می گیرد .برای تهیه این غذا آرد گندم را کمی تفت داده و سپس شیر را به اندازه ای که آرد را رقیق کند به آن اضافه کرده و مرتبا به هم می زنیم تا آرد و شیر را کاملا با هم  مخلوط ویک دست شود .بعد از سرد شدن این غذا آماده سرو است.

گردو پلو

گردو پلو یکی از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری است که بسیار هم  مقوی و سالم است.این غذا در بخشهایی از استان چهار محال و بختیاری از جمله سامان پخت می شود .شهرستان سامان به دلیل تولیدات باغی فراوان از جمله گردو و بادام شهرت در سطح کشور است و شاید به علت وفور این محصولات غذاهای این مناطق  با استفاده از همین محصولات ویا ترکیبی از آنها پخته می شود گردو پلو از جمله این خوراکها است که در پخت آن از گردو استفاده شده است .

مواد لازم

برنج 3 پیمانه
گردوی خورد شده 2 لیوان
گوشت چرخ شده 300گرم
پیاز متوسط 2 عدد
رب انار به میزان تمایل 3 قاشق غذا خوری
نمک ، فلفل، ادویه،روغن به میزان لازم

ابتدا پیاز خورده شده را با مقداری روغن که از قبل داغ شده است حرارت داده تا رنگ طلایی به خود بگیرد سپس گردوی آسیاب شده را اضافه کرده و به همراه نمک ، فلفل، و ادویه خوب تفت داده و مقداری آب اضافه میکنیم واجازه می دهیم که غذا بجوشد  ومقداری قوام یابد. سپس برنج را اضافه می کنیم وجوشیدن آن تا وقتی که آب برنج کاملا گرفته شود ادامه پیدا می کند . در این فاصله گوشت چرخ شده را با پیاز رنده شده که آب آن گرفته شده ورز داده شده وبه آن نمک ، فلفل و ادویه می زنیم و به اندازه یگ دانه فندوق گرد کرده و در روغنی که از قبل در ماهی تابه داغ شده است سرخ می کنیم و در پایان بعد از دم کشیدن برنج از این گوشهای سرخ شده در تزئین این خوراک استفاده می شود.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- گردو پلو

کشک وکدو

این غذا از جمله غذاهای محلی استان چهار محال و بختیاری است که به علت تولید مواد اولیه آن در مناطق مختلف استان به عنوان یک غذای بومی استان شناخته شده است. این غذا از طعم خاص رنگ و بو خواص فراوانی برخوردار و  مانند دیگر غذاهای محلی استان چهار محال و بختیاری با توجه به تولیدات کشاورزی منطقه تهیه می شود.

مواد اولیه

برنج نیم دانه خیس خورده 2لیوان
لپه یک دوم پیمانه
گوشت با استخوان400 گرم
کشک 2لیوان
گردو یک دوم پیمانه
پیاز 2 عدد متوسط
کدو تنبل سفید400 گرم
نعناء خشک 4 قاشق غذا خوری
ادویه،جوز هندی،دارچین،زنجبیل ونمک به مقدار لازم

ابتدا گوشت با استخوان را به یک عدد پیاز خورد شده  به همراه کمی روغن تفت داده شده سپس ادویه و فلفل را اضافه کرده و با مقداری آب روی حررات گذاشته تا کاملا پخته شود. در ظرفی  دیگر برنج به همراه لپه خیس خورده و کدو تبل برش خورده  را با مقداری آب روی حرارت گذاشته تا کاملا پخته شود.بعد از آن که آب برنج کاملا کشیده شد آب گوشت و گوشت کاملا پخته شده را به آن اضافه می کنیم و اجازه می دهیم تا آب برنج کم شود سپس کشک را اضافه کرده و حرارت را ملایم  می کنیم ..در ماهی تابه ای دیگر مقداری زرد چوبه را به همراه روغن تفت دارده  و به محتویات غذا اضافه کرده و سپس پیاز و نعنا داغ و گردو را برای تزئین این غذا استفاده می کنیم.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری-کشک و کدو

کباب بختياري

 از جمله معروفترین و محبوب ترین غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، کباب بختیاری است. این غذا از فيله گوسفند، سينه مرغ، فلفل دلمه‌اي، پياز متوسط، روغن زيتون، پودر سير و زعفران تهيه مي شود. گوشت مرغ و گوسفند را با روغن زيتون و پياز مخلوط مي‌كنند، با زعفران آغشته نموده و سپس يك تكه فيله گوسفند، يك تكه فلفل، يك تكه مرغ و يك تكه پياز را در سيخ مي گذارند و روي آتش كباب مي كنند. اين غذا از خوشمزه ترين غذاهاي محلی استان چهارمحال و بختياري بوده و از شهرت زيادي برخوردار است.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- کباب بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- کباب بختیاری

شله بریان

گوشت و برنج و کمی نخود و عدس را با هم داخل قابلمه ریخته و روی آتش می­گذارند تا جوش بیاید سپس آنرا داخل آتش گذاشته و 6 تا 7 ساعت بعد آنرا از زیر آتش در آورده با گوشت کوب می کوبند تا له شود سپس به آن هل و زیره اضافه می کنند. این غذا را برای کسانیکه سرماخوردگی دارند درست می کنند.

شوربای قیمه ریزه

 یکی دیگر از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری شوربای قیمه ریزه است. برای تههیه آن گوشت را با گشنیز و جعفری داخل هاون سنگی ریخته و می کوبند تا نرم شود. سپس آنرا با برنج نیم پخته گلوله کرده در آب قرار می­دهند و کمی برنج و سبزی در آن می ریزند و پس از جوش آمدن آنرا داخل آتش کرده و حرارت می دهند تا کاملاً پخته شود این غذافرادی  که که سرماخورده گی دارند مناسب است

گوشت گندم

یکی دیگر از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری که با استفاده از گوشت و لوبیا سفید تهیه می شود گوشت و گندم است. گوشت و لوبیا سفید و نخود و پیاز را خرد کرده گندم پوست کنده را با چند لیوان آب داخل کماجدان ریخته می جوشانند تا پخته شود وقتی که پخته شد، سیب­زمینی پوست گرفته و پخته و کمی رب و کمی نمک و فلفل به آن اضافه می کنند و می کوبند ومورد استفتده قرار می گیرد.

ماست میش و شکر

در تابستان که ماست میش (گوسفند ماده) فراوان است، خانواده ها ماست را در کاسه ریخته و شکر روی آن می ریزند و می خورند گاهی بجای شکر شیره ی انگور اضافه می کنند.

رکو

رکو: برنج را خیسانده و گوشت را می پزند بعد برنج و گوشت و زیره و نمک را داخل کرده در آن آب می‌ریزند و روی آتش می گذارند تا جوش آید بعد از پختن در حالیکه کمی آب داشته باشد آنرا می کوبند و تقریباً مثل حلیم برنجی می شود.

 اُماج 

آرد را الک می کنند کمی آب به آرد می زنند و می مالند تا دانه دانه شود. آب را جوش آورده نوعی سبزی کوهی بنام بوسور یا لیز که لعاب دارد و برای سرماخوردگی مفید است شسته به آب جوش می زنند و آرد را اضافه می کنند. چند جوش که زد پیاز را با فلفل به آن می زنند.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری-اماج

اشکنه

سرکه شیره و روغن را بعد از داغ کردن با حلقه های پیاز و مقداری آرد مخلوط کرده و گرم نگه می دارند بعد چند دانه برگه های زردآلو،‌آلوچه و هلو را در آن می اندازند و بهم می زنند بعد از پختن برگه ها آنرا برمی دارند و مصرف می کنند.

عدسی

 یکی از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری که معمولاً این غذا را برای صبح زمستان می پزند. عدسی است. عدس را تمیز کرده و با گوشت چرخ کرده با بدون گوشت می پزند پس از پخته شدن مقداری آویشن و سیر و فلفل و روغن به آن را طعم دار کرده و می کوبند و آب آنرا جدا کرده و با نان خشک می خورند و کوبیده آنرا با نان.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری - عدسی

خوراک قارچ

در فصل بهار که ایلات به ییلاق و سردسیر می رسند بیشتر خوراک آنها از قارچ هایی است که در کوهستان می روید آنها قارچ را کباب یا با روغن سرخ کرده با نان می خورند و گاهی قارچ خشک را به گرمسیربرده و از آن استفاده می کنند.

اوگندیOgandi

زنــان ایــل از عــدس، خوراکــی را میپزنــد کــه آنــرا اوگنــدی میگوینــد در لهجــه بختیــاری بــه معنــای عدس و آب است که از عدس و روغن و ادویه آش تهیه میشود
 

آب دیز

گوشت خرد کرده با روغن سرخ می کنند و با آب می پزند و مقداری گیاهان کوهی نظیر آویشن و سیر و تره به آن می زنند و می خورند این غذا خوراک روزانه خانوار ایل است.

پیه به جگر 

یکی از لذیذترین غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری خوراک جگر است. برای تهیه غذا جگر را روی آتش کباب می کنند سپس آنرا خرد کرده داخل چربیهای گوسفندی می پیچند و دوباره کباب می کنند این غذا بسیار پر انرژی بوده وهمچنین برای کم خونی مفید است آما افرادی که مبتلا به چربی خون هستند نباید از این غذا استفاده کنند.

نان بلوط

بختیاریهائی که در جنگلهای بلوط زندگی می کنند. بلوط را جمع آوری می کنند در آب شیرین می گذارند تا تلخی آن از بین برود بعد بلوط را می خشکانند و خرد کرده باز 7 شبانه روز در آب شیرین می گذارند تا شیرین شود و بعد آنرا می کوبند تا آرد شود و خمیر کرده نان می پزند در بختیاری ها این نان را کلک می گویند.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری -نان بلوط

نوچیزی 

برای تهیه این نان مقداری آرد را داخل ظرف کرده به آن آب می دهند تا خمیر شود و بعد آنرا روی تابه که زیر آن آتش است پهن می کنند تا خوب برشته شود، سپس مقداری تره کوهيِ تر یا خشک در روغن می ریزند و بعد نان برشته شده را به آن اضافه می کنند و قند را الک کرده را به آن اضافه می نمایند بوی خوبی از آن به مشام می رسد یکی از غذاهای اصلی بختیاریها است.

نان گرده

خمیر نان را روی آتش می پزند سپس آنرا زیر خاکستر آتش می گذارند تا خوب پخته شود بعد کمی روغن به آن می زنند و می خورند.

نان چپه

گودالی را حفر می کنند و سه سنگ صاف کنار آن قرار می دهند که آنرا کچک می گویند تابه را روی آن قرار داده خمیر آماده شده را با تیر چوبی صیقلی پهن می کنند روی تابه می اندازند تا رشته شود نانهای پخته شده را به شکل مثلث روی‌هم تا می کنند و در سفره می گذارند این نانها را چپه می گویند زن ایلی هر دو روز یکبار نان می پزد.

نان يوخا

نان یوخا توسط زنان روستایی در منازل تهیه می شود شامل نان و شیره ای است که از شیره انگور، گردو، بادام روغن حیوانی تهیه و در اصل این نان از محصولات تهیه شده خود مردم تهیه می شود و در بین تمامی اهالی روستا توزیع می شود.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری - نان محلی

نان كاكولي

کاکولی نوعی نان است که خمیرش از شیر، آرد و خشکبار(گردو،کشمش، بادام)تشکیل شده و برای پخت بر روی این نان زرده تخم مرغ، گلرنگ، زعفران، زیره و ....زده می شود و در تنور پخت می شود.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- کاکولی

آش  دوغ

از دیگر غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، آش دوغ است. اين غذا شامل سبزي آش، برنج، دوغ، آرد و پياز داغ است. سبزي آش را بعد از شستن و خرد كردن مي‌پزند، سپس برنج و دوغ را به آن اضافه مي‌كنند بعد كه برنج پخته شد كمي آرد را در آب حل كرده و به آن مي‌افزايند‌ تا‌ آب ‌آش به ‌صورت‌ غليظ‌ درآيد ‌و ‌پياز ‌داغ‌ را ‌هم ‌اضافه ‌مي‌كنند.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری - آش دوغ

كال جوش يا كله جوش

یکی دیگر از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری، کله جوش است. غذايي است كه براي پختن آن ابتدا كشك را مي‌سايند و در آب ريخته و حرارت مي‌دهند. سپس در ظرف ديگري پياز سرخ مي‌كنند و سپس پيازهاي خرد شده را با نعناع داغ درون كشك حرارت داده شده؛ ‌ريخته و غذا را آماده مي‌كنند. اين غذا را ميتوان بر حسب سليقه و ذايقه با گردو وكشمش هم مصرف نمود .

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری- کله جوش

آش شنگ و موچه

 این آش از غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری مختص این استان است.این غذا همانند دیگر آش های ایرانی پخت می شود به نحوی که به جای سبزیجات رایج آش ها، از شنگ، موچه(مچه)، پاغلاغ و سیر صحرایی استفاده می شود غذاهایی دیگری هم از این گیاهان تهیه می شود که از مهمترین آن ها می توان به «علف پخته»، «علف ماستی»(مخلوط با ماست) و تلیکه نام برد.

غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری
غذاهای محلی استان چهارمحال و بختیاری - آش شنگ و مچه

آگردگ

ایــن شــیرینی همــان مواد فتیر را دارد (فتیــر نوعــی شــیرینی کــه در همــه جــا پختــه میشــود. مــواد آن تخم مرغ، شــیر، شــکر، روغن، آرد، مواد معطر شــیرینی اســت ) بــا ایــن تفــاوت کــه کمــی شــیرینتر است. و بعد از ور آمدن خمیر آن را به اشکال دل خــواه درآورده و در روغــن ســرخ میکنند. این شیرینی را در مناسبتهای مختلف تهیــه میکنند. مثلا زمانی که طفلی دندان در مــی آورد یــا بخواهند به جا خالی دختری بعد از ازدواج بروند

كاچی شیر

غــذای دیگــری اســت کــه بیــش تــر خانــوار دام دار تهیــه مــی کننــد کــه عبــارت اســت از آرد و شــیر که آرد را کمــی تفــت میدهنــد و ســپس شــیر را اضافه میکنند

انــواع شــربتهای محلــی

 شــربت زعفــران و نبــات، زعفران با عســل (عســل باید مرغوب و بدون افزودن شــکر باشــد)، شــربت بهــار نارنــج، شــربت نعناع، شربت عرق یونجه.

دم نوشها

 دمنوش دارچین با عناب و گل گاوزبان. دمنــوش ســنبل الطیــب، دمنوش دارچین بــه همراه بهارنارنــج، دمنــوش بادرنجبویــه و دارچین،دمنوش آویشــن و دارچیــن، دمنــوش زنجبیــل و دارچیــن، دمنوش مرزنجوش
منبع : بیا تور

برای مشاهده همه چیز درباره استان چهارمحال و بختیاری کلیک کنید.

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

 

0 اظهار نظر
مطالب مرتبط
ساکنان استان چهارمحال و  بختیاری چه زبان و گویشی دارند؟
ساکنان استان چهارمحال و بختیاری چه زبان و گویشی دارند؟
معروفترین آبشارهای استان چهارمحال و بختیاری
معروفترین آبشارهای استان چهارمحال و بختیاری
کوهرنگ کجاست؟
کوهرنگ کجاست؟
رودخانه های استان چهارمحال و بختیاری
رودخانه های استان چهارمحال و بختیاری
مسیرهای گردشگری استان چهارمحال وبختیاری
مسیرهای گردشگری استان چهارمحال وبختیاری
مطالب تصادفی
بانجی جامپینگ چیست؟
بانجی جامپینگ چیست؟
دشت هلن کجاست؟
دشت هلن کجاست؟
در سفر چی بخوریم؟
در سفر چی بخوریم؟
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر