پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری

12 آذر 1398
5643
43
3

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری براساس تفاوت های اقلیمی وفرهنگی، متفاوت است. تن پوش مردم چهار محال و بختیاری، به ویژه عشایر، پوشاکی بسیار ساده و زیبا است که در گویش محلی به آن «رخت » می گویند.

 

 پوشش زنان و مردان چهارمحالی

پوشاک مردان و زنان بختیاری با چهارمحال فرق دارد.

 مردان تا نیم قرن قبل قبای کرباسی که (پارچه پنبه¬ای بافت زنان محل) به رنگ آبی بود می‌پوشیدند و کمربند چرمی پهنی روی آن می بستند و زنجیری بطول یک متر به آن وصل میکردند. شلوار گشادی نظیر شلوار سیاه بختیاریها با پارچه ی پنبه ای و رنگ سیاه به پا میکردند، گیوه ای که دوخت زنان محل بود به بپا میکردند و کلاه گرد پشمی به رنگ سیاه و قهوهای بشکل کلاه بختیاریها به سرمیگذاشتند

پیراهن مردان از چلوار یا متقال یا کرباس بود که یقه گرد روی شانه چپ با یک دکمه بهم وصل میشد.
زنان شهرکرد تا دوران رضاخان از شلیته ایل و گیوه استفاده میکردند و موقع بیرون رفتن از منزل از چادر سیاه و روبنده استفاده میکردند و در منزل از پیراهن بلند که از کمر چین داشت و شلوار مشکلی و کچک که بوسیله قلاب بافته میشد بهره میجستند.

 

 

لباس هاي مردان بختياري

پوشاك  مردانه شامل كلاه نمدي، چوقا، شلوارگشاد، گيوه،‌ شال و پا پيچ هستند كه تقريبا اين پوشش در تمام استان براي تمام قوميت­ها يكسان بوده ليكن در نحوه به كار گيري مواد اوليه متفاوت است. مثلا در مورد افراد متمول بختياري از كلاه هاي كركي بلند موسوم به كلاه خسروي يا شلوار گشاد ( دبيت حاج علي اكبري) و چوقا كيارسي از ممتاز ترين انواع آن مي باشد استفاده مي كنند، اما در مورد طبقات پايين تر جامعه از مواد اوليه ارزان تر استفاه مي شود. قدمت اين لباس به دوران صفويه برمي گردد.

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- لباس مردان بختیاری

 

چوقا

نقوش چوقا برگرفته از نقش زيگورات، چغازنبيل بوده است و به دليل اعتقادات مردم، سفيدي ها در حال رسيدن به اوج است كه نشانه پاكي و صداقت مي باشد و سياهي آن نشان ظلمت وتاريكي، زشتي و پليدي بوده و در حال افول مي باشد. چوقا دو رو يه است كه آستر و رويه آن يكي است و هر زمان رويه كثيف شد مي توان آن را وارونه پوشيد تا پليدي ها وكثيفي ها آن محو شود و تا هنگام دسترسي به آب، دوباره شسته و پاكيزه شود.

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردان بختیاری- چوقا

 

کلاه

کلاه نمدی مردان بختیاری از پشم تهیه می شود وبر حسب امکان به رنگ های سفید، شتری، قهوه ای رون و سیاه است. شکل کلاه بختیاری ها یادآور کلاه مادها بر حسب نقوش تخت جمشید است. به دلیل شیوه طراحی آن از هر طرف بر سر گذاشته شود درست است

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
کلاه و لباس بختیاری

 

پیراهن مردان بختیاری

پیراهن مردان بختیاری همان پیراهن لری است و از جنس کتان و سفید و گاهی رنگی با آستین راسته تهیه می شودقد آن معمولی است و تا وسط اندام می رسد

 

شلوار دبیت

شلوار دبیت نوعی لباس محلی استکه مردان بختیاری آن را می پوشند و عرض آن از پایین تا کمر یکسره پهن ودر حدود نیم متر در هر یک ساق است. رنگ این شلوار مشکی است و معروفترین آن دبیت حاج علی اکبری است که بسیار مشکی و براق است

 

سرداری مردان بختیاری

بختیاری ها بر روی پیراهن خود سرداری می پوشند و این پوشاک مانند ستره لری قدیمی است و یادآور پوشاک باستانی ایرانیان است. قد آن بلند و تا وسط ساق پا می رسد، کمرش تنگ و در پشت چین دارد، دامن آن گشاد و دارای دو جیبب در پهلوها است، آستینش راسته است. سرداری را معمولا از پارچه های جنس مرغوب تهیه می کنند. این لباس شبیه پالتو استو مخصوص بزرگان و خوانین بختیاری است.

 

شال کمر

شال کمر از پشم سفید بره بافته می شود. پهنای آن یک وجب و طول آن نزدیک به دو تا دو متر و نیم است

 

گیوه

پاپوش عشایر نیز می تواند بصورت چپ و راست پوشیده می شود. بدین معنی که طراحی برای پای چپ یا راست ندارد.

 

عبا

عبا نمد که نمونه های آن به کردین معروف است به شکل استوانه یا آستین هایی که سر آن بستهاست و بعنوان بالا پوش از آن استفاده می کنند و یا دارای چین های عمودی است و وقتی هوا سرد است امکان می دهدکه بدون اینکه دستها را از زیر شنل خارج کنند جلو شنل روی هم جمع نمایند. این پوشاک بیشتر توسط چوپانان یا مردانی که در طول شب به نگهبانی قرارگاه مشغول بودند مورد استفاده قرار می گرفت. آن را روی شانه ها می اندازند و یا به هنگام خواب به دور بدن می پیچند، این نوع پوشاک که از نمد خیلی ضخیم با رنگ های سیاه و قهوه ای درست شده است، حفاظی عالی در برابر سرما و حشرات است.
 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- لباس مرد و زن بختیاری

 

لباس هاي محلي زنان بختياري

از زمان هاي قديم تاكنون در بُرش، دوخت و طراحي اين لباس تغيير زيادي حاصل نشده است، فقط نوع پارچه آن متفاوت است. البته لباس هاي محلي مناطق مختلف استان تفاوت هايي جزئي دارد، ليكن زيباترين لباس هاي محلي متعلق به البسه بختياري است.

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- نمونه پوشش زنان بختیاری

از و یژگي هاي اين لباس مي توان به همرنگ بودن آن با طبيعت سرسبز خرم استان اشاره كرد كه اغلب از رنگ هاي شاد و دلنواز توليد مي گردد. همچنین هركس با هر بودجه و درآمدي می تواند بسته به مرغوبيت پارچه و ميزان كارهاي انجام شده برروي لباس (گلدوزي، سكه دوزي، مليله يا سرمه دوزي) لباس محلی را تهيه و استفاده نمايد.

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- نمونه پوشش زنان بختیاری

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- نمونه پوشش زنان بختیاری

 

شلوار

شلوار یا شلوار قری که اغلب از پارچه های ممل به طول 7 الی 8 متر تهیه می شود. این مقدار پارچه را با مهارت و ذوق خاصی چین می دهند ت ا به اندازه دور کمر شخص مورد نظر برسدو بلندی آن تا روی پا است.

یل(yal)  یک نوع کت کوتاه است  که از پارچه های گرانقیمت تهیه و پایین آن دارای چین و پلیسه است. زنان متمول بختیاری به واسطه ارتباط با شهرهای بزرگ و بعضا اروپا این کت را برای خود انتخاب کردند و در واقع این کت وجه تمایزی  بین زنان متمول و زنان کم درآمد بوده است.

 

جوه(Joveh)

نوعی پیراهن است که از پارچه های الوان و زری است و دارای برش ساده و بلندای آن تا بالای زانو است و در طرفین آن دو چاک بلند وجود دارد و آستین آن بلند است.

 

لچک(lachak)

لچک یا کلاه که با دو بند زیر گلو بسته می شود و بیشترین تزئین لچک از سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی یا سرمه دوزی و.. است که پوشش آن بصورتی است که جلوی موها مشخص است، لچک باید روی سر قرار گیرد نه روی پیشانی و مقداری از موها را  از زیر گلو به بیرون لچک میگذارند که به آن  ترنه می گویند. گاهی اوقات تزئینات روی لچک از جنس طلا است و لچک طلا نامیده می شود.

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری- لچک زنان بختیاری

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
لچک زنان بختیاری

مینا(Meina)

روسری که از پارچه های حریر یا ژرژت تهیه می شودو پوشش آن به طرز خاصی است چنانچه بستن مینا روی لچک یکی از مهارت های زنان بختیاری است. برای زیبایی بیشتر روی مینا را با پولک و منجوق های رنگی زینت می دهند

 

پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری -پوشش موی زنان بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری
پوشش مردم در استان چهارمحال و بختیاری -پوشش زنان بختیاری

 

پوشاک از عناصر فرهنگ هر جامعه‌ای است. رنگ، طراحی، تزیینات، هماهنگی با سن افراد و تناسب با شرایط محیطی در لباس بختیاری، بسیار مهم بوده‌است. امروزه بسیاری از این نکات فراموش شده‌اند . جوانان به پوشیدن لباس‌های جدید با اشکال مختلف منقوش بر روی آن گرایش یافته‌اند. این تغییرات و بسیاری تغییرات ریز و درشت دیگر، نتیجهٔ مهاجرت به شهرها، گسترش رادیو و تلویزیون و کمرنگ شدن آداب  و رسوم است(ویکی پدیا)

 

 

 

منبع : بیا تور

 

 

برای مشاهده همه چیز درباره استان چهارمحال و بختیاری کلیک کنید.

 

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

 

3 اظهار نظر
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر