تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری

23 دی 1398
1154
3

تالاب های استان چهارمحال و بختیاری با ایجاد یک مجموعه بزرگ زیستی، علاوه بر ایجاد محیط زیبا و دل انگیز،  زیستگاه‌های کم همتایی هم برای پرندگان مهاجر و ماهیان منحصر به فرد  پدید آورده اند. تالاب‌ها، محیط‌هایی هستند که مشخصاتشان چیزی میان خشکی و آب است، تالاب‌ها ممکن است همواره دارای آب و یا اینکه گاه خشک و گاه آب‌دار باشند، برخی تالاب‌های نزدیک دریا نیز با جزر و مد تغییر وضعیت می‌دهند.

استان چهارمحال و بختیاری دارای شش تالاب مهم است که این تالاب‌ها نقش حیاتی برای بسیاری از جانوران و پرندگان دارد. ویژگی بارز و مهم این تالاب‌های استان چهارمحال و بختیاری نسبت به سایر تالاب‌های ایران قرار گرفتن آن‌ها در ارتفاع بیش از دو هزار متری است. وجود آب‌بندها، باتلاق‌ها و تالاب‌های طبیعی در این منطقه سبب شده است تا هزاران پرنده بومی و مهاجر در این زیستگاه‌ها به‌طور دایم و موقت زندگی کنند.

عمده تالابهاي استان، تالاب چغاخور، گندمان، علي آباد و سولقان و تالابهاي كوچك ديگري شامل دهنو، چاله تر و خشك و قزل گل را مي توان نام برد كه حدوده 3000هكتار را شامل مي شود.  تنها تالاب چغاخور در ليست كنوانسيون رامسر به ثبت رسيده است. 
واقع شدن تالاب‌های چهارگانه چغاخور، گندمان، علی آباد و سولقان  و دو تالاب چال تر و چال خشک در گستره چهارمحال و بختیاری شرایطی ویژه و منحصر به فردی را برای این قطعه از طبیعت کشور به لحاظ ارزش‌های زیست محیطی و ظرفیت‌های اکوتوریسمی به ارمغان آورده است.  

  تالابهاي استان چهارمحال وبختياري

تالابهاي استان بيشتر در حوزه استحفاظي شهرستان بروجن واقع شده اند . تالاب‌های استان چهارمحال و بختیاری  به صورت زنجیروار از ضلع جنوبی شهرستان بروجن، در امتداد کوه کلار به طرف غرب منطقه گسترده شده اند. این مجموعه تالابی بزرگ و ارزشمند، چهارمحال و بختیاری را به یکی از شاه راه‌های عبور پرندگان مهاجر و آبزی از کشورهای اروپایی و روسیه و استان‌های شمالی کشورمان به سمت کشورهای حوضه خلیج فارس تبدیل کرده است.
تالابهاي فوق با فاصله هاي نه چندان زياد از يكديگر آدمي را به اين تفكر تقريبا صحيح وا مي دارد، كه روزي از غربي ترين تالاب يعني سولقان تا شرقي ترين آنها يعني تالاب گندمان، گستره قريب بيست هزار هكتار تنها يك تالاب بزرگ وجود داشته ، تالابهاي چهار گانه فوق با توجه به وضعيت آبي ونسبت اراضي غرقابي ومرغزارها وگستره آبي يك مجموعه بزرگ وقابل تامل را از نظر زيست شناسي براي اين حوزه استان چهارمحال وبختياري به ارمغان آورده اند بطوريكه دوتالاب با گستره آبي يكي با عمق بسيار كم وديگري با وسعت زياد و عمق مناسب ودو تالاب ديگر با سطح غرقابي يكي بصورت مرغزار وديگري به عمق نسبتا كم قريب 10 الي 50 سانتيمتر اين بخش از استان را به يكي از شاهراههاي مسير مهاجرت پرندگان آبزي و مهاجر از استانهاي شمالي كشور ونهايتا كشور روسيه واروپا بطرف كشورهاي حوزه خليج فارس مبدل نموده است وگذشته از قريب پنجاه گونه از پرندگان مهاجر ،گاه جمعيت آنها در ماههاي آبان وآذر به بيش از دويست هزار قطعه بالغ مي شود ، قريب پانزده گونه از پرندگان آبزي بصورت بومي در تالابهاي فوق زاد آوري مي‌نمايند.


 

تالاب سولقان (سولگان یا سوله جان)

 یکی از تالاب های استان چهارمحال و بختیاری تالاب سولقان است که در 70 کیلومتری شهرکرد در مسیر شهرکرد به ایذه در بخش گندمان شهرستان بروجن قرار دارد و بیش از هشت کیلومتر مربع مساحت آن است. حضور عشایر و مهاجرت و زیست پرندگان و رویش گلهای رنگارنگ در برخی فصول سال زیبایی این مکان را چند برابر کرده است. تالاب از دو بخش شرقی و غربی تشکیل شده که تالاب غربی به ولگان نیز شناخته می‌شود. 

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب سولقان

 از انواع پرندگانی که در این تالاب مورد شناسایی قرار گرفته‌اند می‌توان به چنگر، یوزگنبی، قورقور و قزل غاز اشاره کرد. تالاب سولقان در زمان پرآبی یکی از مناطق ارزشمند زادآوری پرندگان به خصوص اردک‌ها است.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب سولقان

تالاب سولقان به دلیل عمق مناسب آب، محل مناسبی برای زندگی مرغان آبی است و انواع مختلف پرندگان مهاجر را به خود جلب می‌کرده اما اکنون به علت عدم توجه کافی و بهره‌برداری‌های غیراصولی از آب و زمین‌های حاشیه این تالاب، تعداد پرندگان مهاجر رو به کاهش گذاشته‌است.     

در ادامه بخوانید: آبشارهای استان چهارمحال و بختیاری


تالاب چغاخور

یکی از زیباترین تالاب های استان چهارمحال و بختیاری تالاب چغاخور است. این تالاب در 50 کیلومتری شهرکرد و در منطقه ای ییلاقی قرار دارد.تالاب بین المللی چغاخور با مساحتی معادل 2300 هکتار در دامنه ارتفاعات برآفتاب و کلار در نزدیکی شهر بلداجی و اطراف روستا های سیبک ، دستگرد و ... واقع گردیده‌است. دهکده سیاحتی چغاخور از طرح‌های گردشگری این تالاب می‌باشد که در فضایی به وسعت ۲۰ هکتار از زمین‌های حاشیه تالاب سد چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری در حال اجرا می‌باشد.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب چغاخور

 این تالاب یکی از زیباترین و بزرگترین تالاب‌های استان چهارمحال وبختیاری محسوب میشود. در حال حاضر در بهترین شرایط و موقعیت بارندگی، عمق آب این تالاب به 5/1 متر می‌رسد.
رشته‌کوه زیبای «کلار» نیز در سمت جنوب غربی، مشرف بر تالاب است که قلۀ آن 3830 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. تالاب را مرغزاری وسیع در برگرفته که مساحت آن حدود 700 هکتار برآورد شده است.

این ناحیه، آب و هوایی مرطوب با تابستان‌های معتدل و زمستان‌های سرد دارد و از نقاط ییلاقی چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود. تالاب چغارخور محل زیست انواع مرغابی، غاز، اردک، آنقوت، چنگر و انواع حواصیل، لک‌لک سفید، خروس کولی و فلامینگو ، سنقر گندمزار، گلایول نوک سبز، آبچیلک نوک سربالا و اردک مرمری می‌باشد. در این تالاب انواعی از آبزیان نیز زیست می‌کنند که ماهی کپور و کولی از مهم‌ترین آنهاست.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب چغاخور

هر ساله با سرد شدن هوا در نیمکره شمالی زمین پرندگان مهاجر به سمت عرض‌های جنوبی مهاجرت می‌کنند.از ویژگی منحصر به فرد تالاب، وجود نوعی ماهی از خانواده گامبوزیا (کپوردندان) در این مکان است. همچنین در تابستان دیدن عشایر بختیاری و روستاهای بختیاری‌نشین اطراف چغاخور بسیار لذت بخش است. مناسب‌ترین زمان‌ها برای بازدید از این تالاب فصل‌های بهار و تابستان ذکر شده‌است. 

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب های استان چهارمحال و بختیاری - تالاب چغاخور
جاهای دیدنی استان چهارمحال و بختیاری، کلیک کنید

تالاب گندمان

تالاب گندمان، یکی دیگر از تالاب های استان چهارمحال و بختیاری است که نام خود را از شهری تاریخی که در ضلع شمال شرقی آن قرار دارد گرفته است. این تالاب به عنوان یکی از آبگیرهای حوزۀ آبریز «آق‌بلاغ» با فاصله‌ای نه چندان دور از تالاب چغارخور قرار گرفته است، بطوریکه بخشی از آب خروجی تالاب چغاخور به این تالاب سرازیر می‌شود. پوشش دائمی آب این تالاب در حدود 700 هکتار است.
اطراف آن پوشیده از مرغزاری زیباست که معمولاً به عنوان مرتع غنی برای چرای احشام استفاده می‌شود. رشته کوه «چرو» با 3500 متر ارتفاع از غرب تا جنوب این تالاب کشیده شده است. انعکاس ارتفاعات آن در آب آرام تالاب جذابیت فوق‌العاده‌ای بوجود می‌آورد. چشمه‌های اطراف تالاب علاوه بر آنکه مکان مناسبی برای گذران اوقات فراغت به شمار می‌آیند، آب تالاب را نیز تأمین می‌کنند. از مهم‌ترین این چشمه‌ها می‌توان به چشمۀ نصیرآباد،گل‌گپ، چشمه بیدک و چشمه وستگان (در دامنۀ سبزکوه) اشاره کرد. این تالاب محل زیست انواع مرغابی‌ها، کوکر و آنقوت است.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب گندمان

از امکانات ویژۀ تفریحی و ورزشی اطراف این تالاب، پرورش و نگهداری اسب و همچنین سوارکاری در مرغزار پیرامون تالاب است. این ناحیه، آب و هوایی مرطوب با تابستان‌های معتدل و زمستان‌های سرد دارد و از نواحی ییلاقی چهارمحال و بختیاری محسوب می‌شود.

این تالاب به جز زیبایی های طبییعی بسیار که آن را به یک مقصد طبیعت گردی فوق العاده در کشورمان تبدیل کرده است دارای جاذبه های تاریخی نیز می باشد. تالاب گندمان که گذشته از زیبایی هایش زمانی شکارگاه بهرام گور با تمام تشکیلات و بارگاه و دستگاهش بوده است، نام خود را از شهر گندمان گرفته است که منطقه ییلاقی خانواده های سلطنتی در قرن های گذشته بوده و برخی آثار به جا مانده از سکونت گاه های آن زمان در تالاب به چشم می خورد. تالاب گندمان در لیست ۱۰ تالاب برتر پرنده نگری در ایران قرار دارد و البته این تالاب زیبا در دفتر بین ‌المللی تحقیقات پرندگان آبزی لندن هم ثبت شده است.

عمر تالاب گندمان ۱ ملیون سال است که عمق خاک تورب و یا زغال سنگ های نارس تا ۱۲ متر می رسد و این ویژگی به طور طبیعی بستر گسترش آتش سوزی را فراهم می کند و اگر آتش تا این عمق از خاک نفوذ کند می تواند فاجعه ی به مراتب مخرب تر از آنچه تصورش را می کنیم به بار آورد و با وزش نسیمی تالاب  مشتعل خواهد شد.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب گندمان

اما گونه های جانوری که در کنار تالاب زندگی می کنند بیشتر پرندگان هستند که برخی از آن ها در زمستان به این تالاب مهاجرت می کنند و عده ای دیگر در تمام طول سال ساکن تالاب هستند. پرندگان مهاجر(مرغابی ها، باکلان، کوکر، سلیم، حواصیل و آنقوت و لک لک، شکاریا،  یلوه و…) است و حدود ۳۰ تا۳۵ گونه پرنده مهاجر نواحی سردسیر شمالی با جمعیت زیاد، هر سال در اواخر فصل پاییز برای سپری کردن فصل سرد و تخم ‌گذاری به این تالاب می آیند. اما از جمله پرندگان بومی ساکن تالاب می توان به لک لک ها، چنگر، سنقر، شکاری ها و … اشاره کرد. همچنین انواع مارها ، قورباغه ها ، لاک پشت و پستاندارانی نظیر گراز ، شغال ، گرگ ، خفاش ، روباه ، خرگوش و نیز ماهی گورخری ، سفید کولی ، ماهی پوزه ای و سیاه ماهی از دیگر گونه های جانوری این تالاب به حساب می آیند.

از انواع گیاهان می توان به آن هایی اشاره کرد که نیاز به رشد در شرایط مرطوب دارند که از جمله آن ها می توان به درختان بید، مرغ، جگن، نی، لوئی، زنبق، آلاله آبی، هزار نی، بارهنگ آبی، نخل مرداب، عدسک آبی، بزواش، سه کوله خیز، اسپارگانیوم و … اشاره کرد.


تالاب دهنو

یکی از تالاب های استان چهارمحال و بختیاری که به عنوان یکی از ظرفیت های ارزشمند گردشگری طبیعی، همواره از اهمیت و جایگاه ویژه ای در نزد مردمان شهرها و روستاهای اطراف برخوردار بوده است تالاب دهنو می باشد.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب دهنو

 تالاب دهنو در مجاورت روستای «بهشت آباد» در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال غربی بروجن و در پایاب حوضه آبخیز دشت های فرادنبه و سفیددشت واقع گردیده است. این تالاب (سرآب) به علت نزدیکی به شهرهای بروجن، گندمان، شهرکرد و بلداجی و امکانات دسترسی مناسب از اهمیت تفرجگاهی بسیاری برخوردار است. محل سراب به دلیل قرار گرفتن در زیر کوه موقعیت و چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد. 

تالاب علی‌آباد

تالاب علی‌آباد از تالاب‌های شهرستان بروجن می‌باشد که در 55 کیلومتری شهرکرد قرار دارد و محل زمستان‌گذرانی پرندگانی همچون مرغابی، حواصیل و اگرت بوده، بر اساس میزان بارش، عمق آب در این تالاب از 10 تا 50 سانتی‌متر متغیر است.

مناطق حفاظت شده استان چهارمحال و بختیاری

تالاب زیبای چال تر وچال خشک

 از تالاب های استان چهارمحال و بختیاری که در بین قلل سر به فلک کشیده کوه کلار قرار گرفته وچون نگین فیروزه‌ای در میان آسمان می‌درخشد؛ تالاب زیبای چال تر است.

تالاب زیبای چال تر با وسعتی قریب به 157 هکتار وسعت دارد. اگر به شهر گندمان سفر کنید و از آن‌جا به سمت روستای سناجان حرکت کرده، از مردم با صفای این روستا که چندین خانوار بیش نیستند سوال کنید، راه عشایری را به شما نشان می‌دهند زیرا که این راه به روستای آورگان و تالاب چغاخور می‌رسد اما کافی است 10 کیلومتر بیشتر مسیر را طی کنید و در سمت چپ جاده چشم اندازی زیبا از این تالاب را خواهید دید که در فصل بهار چشم هر بیینده‌ای را نوازش می‌دهد.
در جنوبی ترین نقطه این تالاب در پای ارتفاعات کوه کلار چشمه زیبائی است که سردترین آب منطقه را دارد چرا که با ذوب شدن برف‌ها در آفتاب تموز هیچ چیز و هیچ جای زیباتر از این منطقه را نخواهید دید؛ گویی قطعه ای از بهشت است.

تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری
تالاب ها ی استان چهارمحال وبختیاری-تالاب چال تر

در فصل بهار و حضور عشایر سخت‌کوش و کشاورزان منطقه برکت خاصی به این محل داده است که باید در آنجا باشی که دروصف نیاید. از همه مهم‌تر  با گذر از تپه‌های زیبا با مسافت قریب یک کیلومتر به تالاب دیگر می‌رسیم؛ اما با نام «چال خشک»، که انسان به حیرت می‌افتد که چگونه در یک شرایط اقلیمی و شاید توپوگرافی یکسان تالابی آبدار و تالابی خشک قرار گرفته و به همین مضمون نام چال خشک را به خود گرفته است.    

منبع: بیا تور

 

در ادامه بخوانید: آشنایی با  ورزش مفرح رفتینگ و هیجان رفتینگ استان چهارمحال و بختیاری

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

0 اظهار نظر
مطالب مرتبط
بروجن کجاست؟
بروجن کجاست؟
همه چیز درباره استان چهارمحال و بختیاری
همه چیز درباره استان چهارمحال و بختیاری
شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری، سرزمین مناظر و چشم اندازهای زیبا
شهرستان اردل در استان چهارمحال و بختیاری، سرزمین مناظر و چشم اندازهای زیبا
شهرستان سرسبز سامان در استان چهارمحال و بختیاری
شهرستان سرسبز سامان در استان چهارمحال و بختیاری
شهرستان بن
شهرستان بن
تالاب بین المللی گندمان کجاست؟ چطور به آنجا برویم؟
تالاب بین المللی گندمان کجاست؟ چطور به آنجا برویم؟
تالاب چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری
تالاب چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری
مطالب تصادفی
ورزش پاراگلایدر ، لذت پرواز بر فراز آسمان
ورزش پاراگلایدر ، لذت پرواز بر فراز آسمان
5 هتل برتر در شهرکرد
5 هتل برتر در شهرکرد
جواهرده کجاست؟ چگونه به جواهرده برویم؟
جواهرده کجاست؟ چگونه به جواهرده برویم؟
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر