همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان

18 اسفند 1399
135
1

جونقان یکی از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری است که در سمت جنوب غربی شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. این شهر حدود 42 کیلومتر با شهرکرد فاصله دارد. جونقان از توابع شهر فارسان است و در شرقی ترین بخش میزدج قرار گرفته است.
شهر سرسبز جونقان با طبیعتی بسیار زیبا در دل رشته کوه بلند زاگرس و در دامنه جنوب غربی رشته کوه جهانبین قرار گرفته است.این شهر زیبا در شهرستان فارسان واقع شده است ولی در گذشته جز میزدج از محال چهار گانه استان چهارمحال و بختیاری بوده است.مردم این شهر به زبان لری با گویش بختیاری و ترکی با گویش قشقایی صحبت می کنند. و همگی پیرو مذهب شیعه اثنی عشری هستند.

آشنایی با شهرها و شهرستان های استان چهارمحال و بختیاری
همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
طبیعت بکر و زیبای جونقان

دو گروه جمعیتی در این شهر ساکن هستند که شامل بختیاری ها و ترک ها می باشد. ترک های ساکن شهر از قبایل قشقایی ، ابیوردی یا بلوردی بوده و بختیاری ها شامل افراد طایفه های اورک، شالو، اوسیوند، زنگنه، زراسوند و.... می باشندعلاوه بر دو گروه بختیاری و ترک دو گروه فارس زبان و عده ای هم با اصالت عربی در این شهر سکونت دارند.

جونقان در سال 1355 خورشیدی و بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی به عنوان شهر شناخته شده و در همان سال نیز شهرداری این شهر تاسیس گشت. مالکیت  قلعه تاریخی و دیدنی سردار اسعد بختیاری که در شهر جونقان قرار گرفته نیز با تبدیل روستا به شهر و تاسیس شهرداری جونقان به شهرداری جونقان واگذار شد تا مورد ترمیم وباز سازی بیشتر قرار گرفته و از تخریب آن جلوگیری شود.

همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
طاق سنگی های خان اوی

بر اساس سر شماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1395، شهر جونقان دارای جمعیتی 14433 نفری و در 4154 خانوار می باشد.

جونقان دارای آب و هوای خوب ، طبیعت سر سبز زیبا و شرایط مناسب برای کشاورزی است و از این رو بیشتر مردم این شهر به شغل کشاورزی و دامپروری اشتغال دارند. از محصولات مهم تولیدی شهر می توان گندم و انگور را نام برد.

این شهر، شهری محصور در دل کوه هاست و از هر طرف توسط کوه ها احاطه شده است، در شمال کوه جهانبین و کوه شیخ ، در جنوب  شرق شهر  کوه و تپه های آلما قاجی و از جنوب کوه سالدران ، این شهر را در آغوش گرفته اند.
همچنین تنگ معروف و پر آوازه درکش و ورکش در نزدیکی جونقان قرار دارد. این تنگ که در مسیر راه باستانی دز پارت قرار داشته است از زمان عیلامیان مورد استفاده ساکنان قرار می گرفته است. در این تنگ آثار تاریخی زیادی قرار گرفته از جمله طاق سنگی های درکش و ورکش که به دوران ساسانیان تعلق دارد و همچنین سنگ نوشته عصر اتابکان.همه این آثار و شواهد نشان از قدمت و اهمیت این منطقه در گذشته دارد.

وجه تسمیه شهر جونقان

در مورد وجه تسمیه و ریشه نام جونقان نظریه های مختلفی وجود دارد از جمله مهمترین آن ها دو مورد زیر است
1-واژه جونقان  مُعرّبِ واژه گونه کان می‌باشد و هم‌اکنون نیز واژه گونه کان یا گینه کان در بین گویش ترکی مردم این شهر یا گویش لری بختیاری بومیان شهرهای اطراف نیز رواج دارد. واژه گونه کان از دو قسمت گون به معنای خورشید و آفتاب و «کان» به معنی سرزمین و پهنه تشکیل شده‌است. از این رو معنای واژه  "گونه کان" سرزمین خورشید و آفتاب یا منطقه‌ای است که خورشید همواره بر آن تابش دارد. (ویکی پدیا) همان طور که گفته شد شهر جونقان در دامنه های غربی رشته کوه زیبای جهانبین واقع شده و در محل مناسب و در زیر تابش همواره نور خورشید قرار دارد، از این رو این موضوع می تواند دلیلی برای نامگداری شهر جونقان باشد.


2-گفته می شود که ریشه کلمه گینه گون از زبان پهلوی گرفته شده است که شامل دو بخش می بشد. گونه به معنای شایستگی، برجستگی، خوب است و گان نیز که پسوند مکان بوده و هم به معنی مثل و ماند هم می باشد.
از آن جایی که شهر جونقان در گذشته دارای منابع و مراتع زیاد و چراگاه های بکر بوده است و خصوصیات چشمگیر و خاصی داشته است این نام بر آن نهاده شده است. بعد ها و در اثر نفوذ زبان عربی این واژه گینه گان معرب شده و به جونقان تبدیل شده است.

جاهای دیدنی استان چهارمحال و بختیاری

جاهای دیدنی شهر جونقان

این شهر دارای مکان های دیدنی و طبیعتی زیبایی می باشد.  بدون شک طبیعت چشم نواز و دیدار از آثار تاریخی موجود در این شهر برای هر مسافر و گردشگری جذاب و شگفت انگیز خواهد بود، در ادامه به معرفی آثار تاریخی و مکان های دیدنی شهر جونقان خواهیم پرداخت

قلعه سردار اسعد بختیاری 

جونقان در گذشته مقر سکونت خوانین بختیاری بوده است. علی قلی خان سردار اسعد در سال 1318ه.ق قلعه یا کاخی در این محل برای سکونت خود ساخت که 14هزار متر مربع مساحت و نماهای بیرونی متفاوتی داشت. ستونهای سنگی آن هر کدام چند قطعه در اشکال مختلف بنا شده به طوری که در قسمت بالا این ستونها چهارگوش است.

همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
قلعه سردار اسعد بختیاری

این قلعه هم اکنون توسط اداره کل میراث فرهنگی استان چهارمحال و بختیاری  مورد مرمت قرار گرفته است. کاخ قلعه سردار اسعد بختیاری فاقد هر گونه کتیبه تاریخ دار است. این قلعه توسط علی قلی خان سردار اسعد بختیاری در زمانی که وی زمامداری ایل بختیاری را به عهده داشت ساخته شده است.
بر این اساس قدمت آن به بیش از یکصد سال میرسد. مصالح به کار رفته در این بنای دو طبقه، خشت، با نمای آجر با ملات گچ و خاك است

همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
قلعه سردار اسعد بختیاری

این بنا در داخل حیاطی وسیع به صورت یک کوشک دوطبقه و با دسترسی دو طرف پله خور خود به ایوان طبقه فوقانی و همچنین ستون‌های سنگی جفتی، نیم‌هلال‌های سر بنای ایوان سه سویه، سقف شیروانی آن بیشترین تأثیر را از معماری غربی تداعی می‌کند. حوض وسیع در جلوی بنا، بازمانده دو سه درخت بلند کاج غیربومی، جایگاه مرکزی بنا در حیاط بیش از پیش این تداعی را شدت می‌بخشد. جلوه این کاخ  قلعه که زمانی بی‌واسطه مشرف به دشت خوش منظر جونقان بوده است و احاطه آن با تپه ماهورها و کوه‌های سرسبز همچنان از این کاخ  قلعه الگوی مناسبی برای معماری منظر در این خطه به وجود می‌آورد

بیشتر بخوانید: قلعه های استان چهارمحال و بختیاری


کتیبه سرداب بکان جونقان

این کتیبه، مربوط به دوران قاجار بوده و در تنگ سراب بکان واقع در شمال شهر جونقان کشف شده است. ابعاد این کتیبه 102×52 سانتیمتر به صورت ایستاده به خط نستعلیق در 15سطر توسط شخصی به نام اسدالله نوشته شده است. متن کتیبه حدود 12سال قبل از کتیبه های مشروطیت در پیر غار یعنی سال 1322هجری قمری نوشته شده است و بیانگر این واقعه تاریخی است که در سال نهم سلطنت مظفرالدین شاه، خوانین بختیاری برای مصونیت از بیماری وبا، همراه خانواده های خود به سراب بکان که دره های ییلاقی و مرتفع بوده است مهاجرت نموده و به یاد قربانیان این بیماری و درماندگی هایی که برای آنها به وجود آمده دستور حک این کتیبه را صادر می نمایند

همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
کتیبه سردار بکان 

و اما متن کامل کتیبه به این شرح میباشد:
هوالمعز
در سال نهم جلوس اعلیحضرت مظفرالدین شاه قاجار خلد الله ملکه ناخوشی منحوس وبا در اکثر نقاط ایران سرایت نمود از طرف اصفهان سرایت به چهارمحال نمود و به این تاریخ که اواسط میزان و غزه شعبان است در قراء میزدج و چهارمحال شیوع دارد خیابان اجل اکرم آقای حاجی علی قلی خان امیر کومال و حاجی خسرو خان سالار ارفع بختیاری مد ظلهما با عیال و اطفال مدت یک ماه است که به جونقان کوچ کرده در سراب بکان نشسته اند

طاق سنگی های خان اوی

طاق سنگی های خان اوی در ابتدای دره تنگ درکش ورکش (مسیر شهرکرد  اردل) با شیوه ای خارق العاده به صورت خشکه چین احداث گردیده اند. این طاق سنگی در ادامه قسمتی از جاده قدیمی دز پارت قرار دارد.

آثارو جاذبه های تاریخی استان چهارمحال و بختیاری
همه چیز درباره شهر زیبا و تاریخی جونقان
طاق سنگی های جونقان

در این مکان با استفاده از سنگهای تراش و با بهره گیری از فن نخ کشی طاقهای قوسی تا عمق 7متر، ارتفاع 2/5 و عرض 3متر ساخته شده که طی قرون متمادی در برابر زلزله های فراوان و سایر عوامل طبیعی تخریب گر، مقاومت نموده و بخشی از بنا به دست عوامل انسانی تخریب شده است

بردگوری های جونقان

بردگوری‌ها یا سنگ گبری ها قدیمی‌ترین آثارسنگی استان چهارمحال و بختیاری می باشند که به دوره‌ی ماد ها تا پایان دوره‌ی ساسانیان تعلّق دارد.  در دین زردشت اجساد مردگان در درون خاک دفن نمی شد زیرا معنقد بودند این کار باعث آلودگی خاک می شود از این رو اجساد را درون محفظه های سنگی قرار می دادند، در اصلاح بختیاری ها به این محفظه(استودان ها) بردگوری گفته می شود. بردگوری جونقان که در شمال شرق شهر قرار دارند مربوط به دوره‌ی ساسانیان است .این آثار در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۶ با شماره‌ی ثبت ۱۹۵۲۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده اند.

پل جونقان

پل واقع در شهر جونقان متعلق به دوران قاجار است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، ۲ کیلومتری غرب این شهر قرار گرفته است این اثر  در تاریخ 1387 ثبت ملی شده است

منبع: بیا تور
 


در ادامه بخوانید :ورزش مفرح رفتینگ در استان چهارمحال و بختیاری

 

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

0 اظهار نظر
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر