پیشنهاد ویژه
تگ ها

آشنایی با بزرگترین رودخانه ایران، رودخانه با شکوه کارون

4 دی 1399
283
2

رود کارون، که پرآب ترین و طویل ترین رودخانه ایران به شمار می آید، از چشمه سارهای دامنه کوه های ونک و زردکوه واقع  در 91کیلومتری باختر شمالی شهرکرد سرچشمه می گیرد. طول رودخانه 890 کیلومتر، شیب متوسط آن 3% میانگین آب دهی سالانه 18700 میلیون متر مکعب و وسعت حوضه آبگیر حدود 60500 کیلومتر مربع است. این رودخانه عظیم به خلیج فارس می ریزد.

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
زردکوه بختیاری

آب آشامیدنی کلان‌شهر اهواز از رودخانه کارون تأمین می‌شود. در حاشیه این رود تمدن‌های بزرگی از ایران شکل گرفته‌است. علاوه بر اهواز، شهرهای شوشتر، مسجدسلیمان، خرمشهر و ایذه در حاشیهٔ این رود قرار دارند. رودخانه کارون به غیر از تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی و تولید برق مصرفی دارای مواهب دیگری نیز است از جمله بستر مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری و ایجاد مکان‌های تفریحی پررونق و نیز حمل و نقل کالا هست.

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
رودخانه کارون

به علت آن که از طریق آن می‌توان کالاهای تجاری و صادراتی ایران را با استفاده از حمل و نقل آبی، از اهواز و حتی شوشتر تا بنادر بین‌المللی خوزستان مانند خرمشهر و آبادان منتقل کرد.
رود کارون ۱۱۷ اُمین میراث طبیعی ایران است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت(ویکی پدیا)

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
رودخانه کارون در اهواز

زردکوه بختیاری، سر چشمه رودخانه بزرگ کارون

استان چهارمحال ‌و بختیاری در محدوده ارتفاعات زاگرس قرار دارد و از نظر هیدرولوژی جزء حوزه های آبریز خلیج فارس ایران محسوب میگردد. رودخانه های واقع در این محدوده عمدتاً از داخل استان سرچشمه گرفته و تعداد کمی از آنها از خارج استان جریان مییابند که سرچشمه رودخانه های بزرگی مانند کارون اند رشته کوه های واقع در این محدوده نقش مهمی در رژیم بارندگی و پیدایش منابع آبهای سطحی آن ایفا میکنند منبع اصلی ریزشهای جوی در محدوده زاگرس جریانهای هوایی میباشند که از غرب و حوزه مدیترانه به سمت فلات ایران حرکت کرده و در برخورد با رشته کوه زاگرس بیشترین رطوبت خود را در دامنه های آن از دست میدهند که منجر به ریزش باران و برف در طول پائیز و زمستان میگردد.

آشنایی بیشتر با رشته کوه زیبای زاگرس

قسمت عمده این ریزشها بصورت برف در ارتفاعات انباشته شده و با ذوب تدریجی خود موجب  پدیداری جریان آب رودخانه ها میگردد. در قسمت هایی از رشته کوههای زاگرس که سنگهای آهکی با درز و شکاف زیاد گسترش دارند، نفوذ آبهای سطحی حاصل از باران و ذوب برف در تشکیلات بدون باران دخالت موثری دارند. باتوجه به شرایط توپوگرافی و اقلیمی این محدوده جزء مناطق پرباران ایران به شمار می آید رژیم عمده بارندگی در این مناطق برف و باران است که عمدتاً در فصول پائیز و زمستان به صورت برف ریزش مینمایند. آب شدن برفها در اواخر زمستان شروع شده و تا آخر بهار به طول میانجامد. در این مدت قسمت عمده آب سالانه در رودخانه ها جریان مییابد. در بقیه ایام سال جریان چشمه ها و زهکشی آبهای زیرزمینی منبع اصلی آبدهی رودخانه ها میباشد و آبدهی آنها کاهش منظمی مییابد. 


در استان چهارمحال و بختیاری به دلیل ویژگیهای ژئومرفولوژی، زمین شناسی و هواشناسی رودخانه های بسیاری با آبدهی زیاد جریان دارد با توجه به جهت ارتفاعات که از شمال باختری به جنوب خاوری میباشد شبکه آبهای روان منطقه به دو قسمت میشود قسمتی به سمت بستر خاوری سرازیر میشود که حوضه رودخانه زاینده رود را تشکیل میدهد و قسمت دیگر به سمت جنوب باختری جریان مییابد که حوضه رودخانه کارون را به وجود میآورد.

 همه چیز در مورد رودخانه زاینده رود

شکل گیری رودخانه کارون

این رودخانه از پیوستن چشمه های فراوان و رودخانه های دیگر به وجود آمده است.در دامنه شمالی کوه چهل خشت با دو ریز آبه کوچک هم بستر میشود و قبل از ورود به دریاچه سد کوهرنگ، قسمتی از آن توسط تونلی که در دل کوه کارکنان حفر شده، به سرچشمه های زاینده رود می ریزد.
قسمت دیگر آن از سد عبور کرده و از طیق دره خاوری زردکوه به دهستان بیرگان وارد میشود. در این دهستان با چند ریزآبه نسبتا عمده همراه شده و پس از پیمودن دامنه خاوری کوه قیصری به بخش دو آب وارد میشود. در این بخش، نخست با آب دو آب در هم می آمیزد و پس از طی دره شرقی کوه هفت کرتان به منطقه پشتکوه از شهرستان اردل داخل میشود. در این دهستان نخست با آب کری سپس با آب تنگ محمود و بعد از آن با رودخانه سبزکوه مخلوط شده و از طریق دره بین کوه های سجن و سبزکوه (در شمال) و کوه هلن (در جنوب) به شهرستان لردگان وارد میشود.

رودخانه های استان چهارمحال و بختیاری
کارون، بزرگترین رودخانه ایران
رودخانه سبزکوه

در مقابل دماغه شرقی کوه هلن با رودخانه کره مخلوط شده و رو به غرب تغییر مسیر میدهد و با پیمودن دره جنوبی کوه هلن از کنار روستاهای دشت ارمند و سونک میگذرد.
در ورود به دره جنوبی کوه دول گیر با آب سرخون یکی شده و در یک کیلومتری جنوب شرقی روستای کبوسی با آب بازفت، که یکی از ریزآبه های مهم کارون به شمار می آید در هم می آمیزد و رو به جلو به دره میان کوههای شش بر(در خاور) و آته (در باختر) وارد میشود. در انتهای جنوبی دره مزبور با رودخانه منج مخلوط میشود و از طریق دره جنوبی کوه آته به سوی روستای چته روان میشود. 
در یک کیلومتری باختر جنوبی روستای نام برده، با رودخانه خرسان که یکی دیگر از ریزآبه های مهم کارون محسوب میگردد، مخلوط شده و رو به سوی شمال غربی تغییر مسیر داده و پس از طی بخشهایی از بخش میانکوه، از استان چهارمحال و بختیاری خارج شده و از طریق دهستان دنباله رود به استان خوزستان وارد میگردد

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
رودخانه خرسان
کوهرنگ کجاست؟ آشنایی با سرزمین زیبای بختیاری

به طور کلی  حوضه رودخانه کارون از پیوستن چند حوزه فرعی دیگر تشکیل شده که عبارتند از:

 حوضه آبریز سبز کوه

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه سبز کوه میباشد. این رودخانه از ارتفاعات کلار و سبزکوه سرچشمه گرفته و با جهت جنوب شرقی – شمال غربی به رودخانه کارون میپیوندد و در مسیر خود از چشمه های متعددی تغذیه میکند.


 حوضه آبریز کیار (رودخانه آب بهشت)

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه کیار است، این حوضه با بخشی از حوضه آبریز زاینده رود هم‌مرز میباشد، این رودخانه داراری دو شاخه اصلی با جهت شمالی جنوبی و تقریباً شرقی – غربی است. شاخهای که دارای جهت شمالی – جنوبی میباشد از ارتفاعات ذغالی، گئیک، خشکی و قزل جا سرچشمه گرفته و پس از پیوستن و شاخه شرقی – غربی به رودخانه آب بهشت پیوسته و در نهایت به رودخانه کارون میپیوندد و اما شاخهی شرقی – غربی رودخانه کیار، این شاخه از ارتفاعات خرفت، سیاسرد، نسار، برآفتاب و آهنگری سرچشمه گرفته و در نزدیکی شلمزار به شاخه دیگر رودخانه کیار پیوسته و در انتهای توسط رودخانه آب بهشت به رودخانه کارون میپیوندد 

حوضه آبریز بازفت

اصلی ترین رودخانه این حوضه رودخانه بازفت میباشد که در ارتفاعات شمال شرقی از زردکوه و در ارتفاعات شمال غربی از کوههای تارا سر چشمه میگیرد و درمسیر خود پس از تغذیه از چشمه های پر آب به رودخانه کارون میریزد. رودخانه بازفت در جهت شمال غربی- جنوب شرقی و تقریباً به موازات روخانه کوهرنگ از شاخه‌های تشکیل دهنده کارون میباشد و شاخه های فرعی پرآب متعددی مانند آب شنگی و آب ترکی و تشنوی آن را تغذیه میکنند. 

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
رودخانه بازفت

حوضه آبریز سراب 

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه سراب است که از ارتفاعات جهانبین، قزلجا، چوبین ضراب، سرچشمه گرفته و با جهتی شمال غرب – جنوب شرقی به رودخانه آب بهشت پیوسته و پس از آن به رودخانه کارون میپیوندد.


 حوضه آبریز کره بس (آب ونک)

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه کره بس میباشد. این رودخانه از ارتفاعات سبزکوه، ارزندان، جهارتنگان و پازن پیر سرچشمه گرفته با جهت شرقی – غربی به رودخانه کارون می پیوندد.

جاهای دیدنی استان چهارحال و بختیاری


 حوضه آبریز کوهرنگ 

اصلیترین رودخانه این حوضه «آب کوهرنگ» است که از چشمه های پرآب ارتفاعات شمال استان سرچشمه گرفته و پس از پیوستن چشمه های ارتفاعات حاشیه ای و آبراهه ها به آن، به رودخانه کارون می‌پیوندد. به عبارتی دیگر وضعیت دو رودخانه نسبت به هم به نحوی است که میتوان گفت رودخانه کارون از انتهای رودخانه کوهرنگ شروع میشود.

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
چشمه کوهرنگ

این رودخانه دارای جهت شمال غربی – جنوب شرقی است. لازم به ذکر است در سال 1333 با احداث سد انحرافی و تونلی به همین نام بخشی از آب سرشاخه های آن به رودخانه زاینده رود منتقل میگردد و با ایجاد سد دوم کوهرنگ و شروع بهره برداری از آن در سال 1365 بخش دیگری از آب به پشت سد زاینده رود انتقال یافته است.


 حوضه آبریز سرخون 

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه آب سرخون است که از ارتفاعات هلوسعد، کاسه کاسه، مور، کوهرنگ و هفت راه سرچشمه گرفته و با جهتی شمال غربی – جنوب شرقی به رودخانه کارون می پیوندد. 

حوضه آبریزپردگان (منج)  حوضه آبریز لردگان 

حوضه آبریز منج یا حوضه لردگان – خان میرزا از به هم پیوستن سه رودخانه کلار، برم و رودخانه منج ایجاد شده است. این رودخانه با جهت عمومی شرقی – غربی یکیدیگر از رودخانههایی است که به رودخانه کارون می‌پیوندد.


حوضه آبریز خرسان

اصلیترین رودخانه این حوضه رودخانه خراسان است. این رودخانه در منتهی الیه جنوب غرب استان قرار دارد و از ارتفاعات تلکریس، ریگ، دورک، مرغان و نوکلات سرچشمه گرفته و با جهت جنوب به شمال غرب به رودخانه کارون میپیوندد. 

   حاشیه رودخانه کارون

رودخانه كارون از بهم پيوستن رودخانه هاي متعددي همچون بازفت، سبزكوه، دوآب، جونقان، كيار، ونك، خرسان، جهانبين و... تشكيل مي شود .حواشي اين رودخانه ها مناظری بسيار زيبا و بديع دربخش عمده اي از استان پديد آورده است

کارون، بزرگترین رودخانه ایران
حاشیه رودخانه کارون در استان چهارمحال و بختیاری
در ادامه بخوانید :ورزش مفرح رفتینگ

 

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

0 اظهار نظر
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر