پیشینه تاریخی(تاریخ ) استان چهارمحال و بختیاری

15 مرداد 1399
1006
2

"چهارمحــال" که حداقل از قرن ششــم هجری قمری بدین نام شــهرت داشــته اســت؛ شامل محــال چهارگانه «لار (رار،) کیار (کلار،) میزدج (مزدج) و گندمان (کندمان) است.
"
بختیــاری" هــم نــام یــک ایــل و هــم نــام یک منطقــه جغرافیایی اســت که به دلیل اســتقرار بخشــی از ایــل بختیاری در ایــن منطقه بدین نام خوانده میشود.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری

از عصــر صفویــه در متــون و بخشــنامه های دولتــی بــه دو منطقــه «چهــار محــال» و «بختیــاری» اشــاره شــده اســت. ایــن مناطــق در طــول تار یــخ بــه لحــاظ ســیر تحــولات تقســیمات کشــوری، فــراز و نشــیب های ز یــادی را پشــت ســر گذاشــته اند تــا آن کــه بــا تصویــب قانــون ایــالات و ولایــات در ســال 1285هـــ.ش. تــا حــدودی وضــع کنونــی چهار محال و بختیاری تثبیت شد.

چهارمحــال و بختیــاری تا قبل از ســال 1332 در قالــب شهرســتان شــهرکرد و بختیــاری از شهرســتانهای اســتان اصفهــان (یکــی از اســتانهای ده گانــه آن زمــان) محســوب میشــد. در همین سال با توجه به و یژگی های متمایز اقتصادی، سیاســی و اجتماعی حا کم بــر منطقــه از اســتان اصفهــان جدا و بــه عنوان فرمانداری مســتقل «بختیــاری و چهارمحال» در تقســیمات کشــوری قــرار گرفــت. در ســال 1337 ایــن فرمانــداری بــه فرمانــداری کل و ســپس در ســال 1352طبــق مصوبــه هیــأت وزیران به استانداری ارتقا یافت.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- قلعه چالشتر

بــر اســاس آخر یــن تقســیمات کشــوری، ایــن اســتان دارای 9شهرستان، 40شهر، 25بخش و  50 دهســتان و 820 روستاســت و شــهرکرد مرکــز آن اســت. ایــن اســتان از بضاعــت و توانمندیهای بسیاری در زمینه ورزش هایی ماننــد قایقرانــی، اســکی روی آب، شــنا، ســوارکاری و دوچرخه ســواری در مســیرهای بســیار ز یبــای بروجــن- لــردگان، شــهرکرد- چلگــرد، لــردگان- ســرخون (اردل) و چلگرد- بازفــت و نیــز مســیرهای متعــدد پیــاده روی، کوهپیمایــی، صعــود بــه قلــل مرتفــع و مناطــق سنگنوردی است.


شهرســتان های ایــن اســتان عبارت انــد از اردل، بروجن، بن، ســامان، شهرکرد، فارسان، لردگان، کوهرنگ و کیار.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- طاق سنگی خان اوی

جمعیت اســتان بر اســاس سرشماری سال 1390بالغ بر 900هزار نفر است که بیش از نیمی از آن شهرنشین، نیــم دیگــر ســاکن مناطــق روســتایی و عشــایری و تعدادی نیز کوچرو هستند.
کهنتریــن آثــار اســتقرار و ســکونت انســان نخســتین در ایــن منطقــه بــه هــزاره هفتــم پیــش از میلاد مســیح می رســد. بــر اســاس کتیبه هــا و ســنگ نبشــته های تاریخــی، منطقــه چهارمحــال و بختیــاری از زمــان پادشــاهی کــورش هخامنشــی جامعــه ای مدنــی بوده اســت. ایــن ســرزمین یکــی از قدیمی تریــن نقــاط آباد و مســکونی مرکــزی ایــران بــوده و در دوران عیلامیان و هخامنشــیان از اهمیت خاصی برخوردار بوده اســت.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- کتیبه های مشروطیت پیر غار

بختیاری هــا یکــی از طایفه هــای پارســی هســتند کــه در ســده ها 6و 7قبــل از میــلاد در دامنــه کوه هــای بختیــاری در خــاور شوشــتر و کرانه هــای رود کارون تــا نواحــی سردســیری کنونــی اســتان چهارمحــال و بختیاری مســتقر شــده اند و با عیلامی ها که ســا کنان محلــی آن ســرزمین بوده اند درآمیخته و قــوم یگانه ای را پدید آورده اند.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
بختیاری به بلندای تاریخ

اســتان چهارمحــال و بختیــاری منطقــه ای عشــایری اســت و جامعه عشــایری عمدتــا از راه دامــداری امرار معاش میکند. همچنین به دلیل بارشهای آسمانی قابــل توجــه و جــاری شــدن رودخانه هــای پــر آب، کشــاورزی از مهمتریــن ارکان اقتصــادی ایــن اســتان به شــمار مــی رود. وجــود بزرگتریــن جامعه عشــایری و کوچنــده کشــور یعنــی ایــل بختیاری بــا شــیوه زندگی ویژه، صنایع دســتی، سیاه چادرها، لباسهای زیبا و رنگارنــگ، گویش، فرهنگ، آداب و رســوم، همچنین وجود راه های تاریخی و تنوع ســکونتگاه های فصلی و دائمی ســبب شــده است تا استان در زمینه طبیعی و فرهنگی از جذابیت های گردشگری ویژه و متعددی برخــوردار باشــد.

پیشینه تاریخی ایل بختیاری

عشــایر بختیــاری یکــی از تیره هــای آریایی نژاد ایرانی هســتند و سالیان بسیاری با قدرت توانسته اند بر بخشی از سرزمین ایران فرمانروایی کنند. دربــاره وجه تســمیه چهارمحال و بختیــاری باید گفت نــام «بختیــاری» در کتــاب «تاریخ گزیــده» اثر حمداله مســتوفی (نویســنده قرن هشــتم هجــری) آمده اســت.
ســرزمین بختیــاری نــام خــود را از ایــل بــزرگ و مهمــی گرفته اســت کــه در تار یخ ایران شــهرت بســیاری دارد.

 در مورد موزه های استان چهارمحال و بختیاری، بیشتر بدانید
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- تاریخ ایل سر افراز بختیاری

دربــاره نــام ایــل بختیــاری نظر یه هــای مختلفــی وجود دارد. هــرودوت (تار یخ نــگار یونانــی) بختیاری را برگرفتــه از «باختریــا» می داند که نام قبیله ای اســت کــه از بلــخ و خــاور دریــای مازنــدران بــه جنوب سفر کرده اند
بختیاریهــا را به باختریان نیز نســبت داده اند کــه از روزگاران کهــن همــواره ســاکن باختــر بوده انــد و نــام خــود را از آن ســرزمین گرفته اند و باختر را محلی بین عراق عرب، همدان و پارس میدانند و بی گمان نام آن، نخســت «باختریا» بوده که به مرور زمان به بختیار و در ســده های نخســتین اســلامی «بختیــاری» تغییــر یافتــه است.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- بردگوری

شــناخت و ریشــه یابــی نــژاد مــردم بختیــاری (چهــار لنــگ و هفت لنگ) یکــی از معماهای تاریــخ ایــران اســت. کــرزن در ســال 1890 مینو یســد: «لرهــا کــی هســتند؟ از کجــا آمده انــد؟» او حتــی میگو یــد «بــا توجــه بــه واژه باختریــا احتمــال مــیرود پیــش از آن کــه بــه اقــوام ایرانــی تعلــق داشــته باشــند متعلــق بــه اقــوام باختریــا باشــند کــه بیشــتر بــه اروپایی ها شــباهت دارنــد». حاجــی خســرو خــان ســردار ظفــر معتقــد اســت کــه بختیاری هــا در زمــان صفویه به این نام شهرت یافته اند.

تاریخ استان چهارمحال و بختیاری
تاریخ استان چهارمحال و بختیاری- شیر سنگی

بختیاریها در رابطه با اصل و نسبشــان دارای افســانه ها و روایت های متعددی هســتند. یکی از ایــن روایت هــا این اســت کــه آنان از ســوریه به ایــران کــوچ کرده اند و برخی نیز بر ایــن باورند که بختیاریهــا از نــژاد جوانانــی هســتند کــه از جور ضحاک بــه کوه ها متواری شــده اند. ســردار ظفر مینویســد: وجــه تســمیه طوایــف هفــت لنگ و چهار لنگ مشــخص نیســت ولی ممکن اســت بی ارتباط با پرداخت مالیات بین دو گروه نباشد به این معنی که هفت لنگ ها که ثروت زیادتری داشتند، مبلغی در حدود یک و سه چهارم سهم و چهار لنگها یک سهم از کل مالیات دولتی را پرداخت میکردند.
روایــت دیگــری حاکی از آن اســت کــه یکی از خوانین قدیم هفت پســر از یک زن و چهار پسر از زنــی دیگــر داشــت و بعدهــا اولاد و اعقــاب خــان موصوف به نام هفت لنگ و چهار لنگ شــهرت یافتند.

 در ادامه بخوانید: جاذبه های تاریخی استان چهارمحال و بختیاری

منبع: بیا تور

 

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

1 اظهار نظر
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر