بردگوری یا سنگ گبری چیست؟

1 دی 1399
470
3

بردگوری ها، اتاقک های دستکندی هستند که اکثرا در کوههای بختیاری و در دل صخره ها کنده شده اند.
بردگوری یا سنگ گبری‌ها به گورهای باستانی بین دوران مادها تا پایان ساسانیان گفته می‌شود که به دلیل اعتقاد زرتشتیان بر مقدس بودن خاک، مردگان را در محفظه‌های سنگی دفن می‌کردند.(ویکی پدیا)

بردگوری یا سنگ گبری

کوچ عشایر استان چهارمحال و بختیاری

در واقع، بردگوری‌ها شکل ساده و بدوی گورستان‌های عمودی را به وجود آورده‌اند. از طرف دیگر در زاویه نود درجه، گورستان‌های نشسته بر زمین مسطح را داریم با نشانه‌های برجسته‌ای چون شیرهای سنگی که در عین حال نماد گذرا بودن تاریخ و زمانند، بخصوص که برخی ازآنها دور از آبادی‌ها، در کمرگاه کوه‌ها و یا دشت‌های کوچک مشرف به دره‌ها پراکنده و فراموش شده‌اند. کار بر روی سنگ یک سنت و ارزش بسیار قوی در معماری منطقه است. از شیرهای سنگی گرفته که نماد گورستان‌های بر خاک نشسته‌اند تا ستون‌های سنگی قلعه‌ها با نقش و نگارهای باستانی خود و یا ازاره‌های پائین پای ایوان‌ها و دستک‌ها و یا حوض‌های از سنگ بر افراشته و یا سنگ نبشته‌های کهن در کمرکوه‌ها و یا صخره‌های مجاور چشمه‌ها 

بردگوری یا سنگ گبری

 سنگ گبری ها قدیمی ترین آثار سنگی تاریخی استان چهارمحال و بختیاری هستند که مربوط به دوران حکومت مادها تا پایان سلسله ساسانیان هستند.
بردگوری ها در شرق و شمال خوزستان و در شهرهای شوشتر، مسجد سلیمان، ایذه، اندیکا، رامهرمز، لالی ، سردشت دزفول و همچنین مناطق کوهستانی استان چهارمحال و بختیاری دیده می شوند. تعداد کمی هم در استان کهکیلویه و بویر احمد تا سواحل خلیچ فارس دیده می شود.

مهمترین دلیل برای اثبات زرتشتی بودن بردگوری ها، معنای خود این کلمه است. این کلمه از دو جز برد به معنی سنگ و گوری به معنای گبری است(در لغتنامه علامه دهخدا، گبر زرتشتی معنی شده است)
این آثار تاریخی در استان چهارمحال و بختیاری، نشان دهنده فرهنگ دفن اموات در طول 1500 سال است و در حقیقت این آثار تاریخی نشان دهنده عمق نفوذ مذهب زرتشت و وجود پیروان در این منطقه می باشد.

آشنایی با کوهرنگ، بهشت ایل بختیاری

بردگوری یا سنگ گبری

بردگوری های موجود در  استان چهارمحال و بختیاری بیشتر در بخش های دیناران، میانکوه و بازفت قرار دارند. بردگوری های هلو سعد در منطقه میانکوه در دل صخره های عظیم در نزدیکی رودخانه ساخته شده اند

بردگوری های استان چهارمحال و بختیاری

سنگ قبرهای تاریخی در شهرستان های کوهرنگ، اردل و کیار که مربوط به دوران بیش از اسلام است. در اصطلاح محلی به بردگوری شهرت دارد و در دین زرتشت که عده ای زایش او را در دوره ماد می دانند برای خاک اهمیت تقدس گونه ای قائل بودند لذا پیروان این مذهب از دفن مستقیم اجساد مردگان در خاک خودداری می کردند زیرا بر اساس دستورات این دین دفن اموات در خاک موجب آلوده شدن آن می گردد و بر همین اساس مردگان را در مکانی خاص که به آن استودان به معنی استخواندان می گفتند(در اصطلاح بختیاری به استودان ها بردگوری گفته می شود) می نهادند تا گوشت و پوست آنها طعمه پرندگان و لاشخورها شده و سپس استخوانها را دفن میکردند و از این رو جاهایی مانند بازفت با حفر و کندن دل صخره ها یا قطعات عظیم سنگی استودانهای مورد نظر را به صورت دخمه به وجود می آوردند. 

آثار تاریخی استان چهارمحال و بختیاری

بردگوری یا سنگ گبری


در گویش مردم، به بردگوری سنگ گبری هم گفته می شود و این به این دلیل است که به پیروان آیین زرتشت «گبر» هم گفته می شده است.
بردگوریها با توجه به نحوه استفاده و پیدایش و صعود و نزول مذهب زرتشت به دوران مادها تا انقراض ساسانی تعلق دارند. این آثار که به صورت تکی یا جمعی درون صخره یا یک قطعه سنگ عظیم حفر گردیده اند نمای بیرونی بردگوری ها عبارت است از یک دریچه مربع شکل قابی به ابعاد متوسط 50-75سانتیمتر و یک در سنگی در داخل بردگوری ها، یک اطاقک با قلم و چکش به ابعاد متوسط 80×120 تا250×400سانتیمتر و به ارتفاع متوسط 60 -100سانتیمتر حفر شده است

بیشتر بخوانید: شیر سنگی، نماد ایل بختیاری

بردگوری یا سنگ گبری

تاکنون بیش از 50 بردگوری در استان چهارمحال و بختیاری شناسایی شده است که از این تعداد بردگوری 38 مورد آن  در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است تا این آثار تاریخی دیرینه و باستانی به پشتوانه قانون از گزند و آسیب در امان بمانند.

منبع: بیا تور

در ادامه بخوانید :ورزش مفرح رفتینگ

 

ما را درشبکه های اجتماعی زیر دنبال کنید:

آژانس مسافرتی" سیرسپهرسبا"

روزهای زیبا و پرطراوتی برایتان آرزومند است.

0 اظهار نظر
شما هم وارد بحث شید
مطالب بیشتر